“บ่อพลอยเหล็กเพชร” หาพลอยแบบโบราณกับชาวเหมืองตัวจริง จ.จันทบุรี

1288

เช้านี้วิถีไทยสัปดาห์นี้ ตามคุณวาเนสสา สมัคศรุติ ไปสัมผัสวิถีคนเมืองจันท์กับชาวเหมืองแร่ตัวจริง ในการขุดหาพลอยแบบโบราณที่หาชมได้ยาก ซึ่งอาจเรียกได้ว่าเป็นแห่งเดียวของจันทบุรี ที่ให้นักท่องเที่ยวได้ลองทำด้วยตัวเองทุกขั้นตอน ตั้งแต่ขุด ร่อน ฉีด และโกนพลอย จนได้เป็นอัญมณีเม็ดงาม

ประกายน้ำงามจากพลอยสีแดง หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ “ทับทิมสยาม” ทำให้พลอยเมืองจันท์โด่งดังไปทั่วโลก ยังมีเขียวส่อง บุษราคัม ไพลิน และสตาร์ เมืองพลอยคุณภาพแห่งภาคตะวันออก “จันทบุรีนครแห่งอัญมณี”

ขึ้นชื่อว่าเป็นทรัพย์ในดิน กว่าจะได้พลอยมาแต่ละเม็ดไม่ใช่เรื่องง่าย ตามพี่วิชัย ชาวเหมืองตัวจริงลงบ่อไปขุดหาพลอยที่อยู่ลึกลงไปประมาณ 4 เมตร

ขนาดมองด้วยตาเปล่ายังเห็นสายแร่อัญมณีเลย ทีนี้เราก็ออกแรงใช้เสียมจอบขุดเซาะดินรอบๆ แล้วตะโกนเรียกให้ชาวเหมืองที่รออยู่ด้านบนหย่อนถังใส่ดินลงมาให้ จากนั้นก็โกยใส่ถังส่งกลับขึ้นไป แล้วค่อยไปร่อนหาพลอยกับกระด้งในบ่อน้ำอีกแห่ง ซึ่งชาวเหมืองสมัยก่อนจะทำแบบนี้ เรียกว่าเป็นการร่อนพลอยแบบโบราณ

ฉีดน้ำไปก็ค่อยๆส่องหาพลอยที่ติดขึ้นมาจากดินเป็นก้อนที่เราขุดขึ้นมา ส่วนใหญ่จะเป็นพลอยนิลที่พบมาก โดยเจ้าของเหมืองก็จะให้เม็ดเล็กๆเป็นของที่ระลึกเพื่อเก็บบันทึกความภาคภูมิใจที่ครั้งหนึ่งได้มาขุดพลอยด้วยตัวเอง  นอกจากนี้ ยังมีสาธิตการตกแต่งพลอยดิบแบบโบราณ หรือที่เรียกว่าการโกนพลอยขึ้นรูปอีกด้วย

เรียกได้ว่าคุณกุ๊ก เจ้าของบ่อพลอยเหล็กเพชร เป็นผู้สืบทอดรุ่นสุดท้ายที่ได้เรียนรู้การขุดพลอยแบบโบราณ จากบรรพบุรุษโดยตรง ซึ่งนับวันยิ่งหาชมได้ยาก ลองมาสัมผัสด้วยตัวเองสักครั้ง ก่อนที่วิถีชาวเหมืองพลอยเมืองจันท์จะเลือนหายไป

วาเนสสา    สมัคศรุติ

รายงาน